خلاصه: از سال 2024 آلمان تابعیت دوگانه را برای همه پذیرفته است؛ یعنی ایرانیان میتوانند بدون کنار گذاشتن تابعیت ایران، شهروند آلمان شوند. در سال 2026 شرایط اصلی عبارت است از: 5 سال اقامت قانونی، زبان آلمانی سطح B1، قبولی در آزمون شهروندی، تأمین هزینه زندگی بدون کمک دولتی و پایبندی به نظام دموکراتیک. مسیر سریع 3 ساله از اکتبر 2025 حذف شده است. هزینه درخواست برای بزرگسالان 255 یورو است.
شرایط شهروندی آلمان در 2026
- مدت اقامت: حداقل 5 سال اقامت قانونی و معمول در آلمان (پیش از اصلاح قانون 8 سال بود). امکان «شهروندی سریع» پس از 3 سال برای افراد با ادغام ویژه از 30 اکتبر 2025 لغو شد.
- عنوان اقامتی مناسب: اقامت دائم یا اقامت موقت با هدف ماندگاری (مثلاً کار، بلوکارت، خانواده). اقامتهای تحصیلی و برخی اقامتهای موقت بهتنهایی کافی نیستند، ولی سالهای آن در مدت اقامت حساب میشود.
- زبان آلمانی سطح B1: با گواهی Goethe، telc، ÖSD یا گواهی Integrationskurs، یا مدرک تحصیلی آلمانی.
- آزمون شهروندی (Einbürgerungstest): 33 سؤال (30 عمومی + 3 مربوط به ایالت محل سکونت)؛ حداقل 17 پاسخ صحیح. آزمون «Leben in Deutschland» در Integrationskurs نیز پذیرفته میشود.
- تأمین معاش: زندگی خود و خانواده را بدون Bürgergeld یا کمک اجتماعی تأمین کنید (با استثنائاتی مثل بیماری یا ناتوانی).
- سوءپیشینه: نداشتن محکومیت کیفری جدی.
- تعهد به قانون اساسی: امضای بیانیه وفاداری به نظام دموکراتیک آزاد. اعمال یا دیدگاههای یهودستیزانه، نژادپرستانه یا تبعیضآمیز مانع شهروندی است.
تابعیت دوگانه برای ایرانیان
پیش از 2024 ایرانیان معمولاً بهعنوان استثنا تابعیت دوگانه میگرفتند، چون ایران ترک تابعیت را عملاً ممکن نمیکند. اکنون این موضوع برای همه آزاد است. توجه کنید که از دید قانون ایران، شما همچنان فقط شهروند ایران هستید و برای سفر به ایران باید از پاسپورت ایرانی استفاده کنید؛ سفارت آلمان در ایران نمیتواند برای شهروندان دوتابعیتی حمایت کنسولی کامل ارائه دهد. پیش از سفر، توصیههای سفر وزارت خارجه آلمان (Auswärtiges Amt) را بخوانید.
هزینهها
- بزرگسالان: 255 یورو
- فرزندان زیر 18 سال که همراه والدین درخواست میدهند: 51 یورو
- آزمون شهروندی: 25 یورو برای هر نوبت
- ترجمه رسمی مدارک ایرانی (شناسنامه، سند ازدواج): بسته به تعداد صفحات – راهنمای ترجمه رسمی مدارک
مراحل درخواست
- بررسی شرایط و گرفتن مشاوره از اداره شهروندی (Einbürgerungsbehörde) شهر خود؛ در بسیاری از شهرها درخواست آنلاین است.
- جمعآوری مدارک: پاسپورت، کارت اقامت، شناسنامه و سند ازدواج با ترجمه، فیش حقوقی و قرارداد کار، اثبات بیمه بازنشستگی، مدرک زبان و آزمون، قرارداد اجاره.
- ثبت درخواست و پرداخت هزینه.
- بررسی پرونده – در شهرهای بزرگ ممکن است 12 تا 24 ماه طول بکشد.
- مراسم اعطای سند شهروندی (Einbürgerungsurkunde) و سپس درخواست پاسپورت و کارت شناسایی آلمانی.
فرزندان
کودکانی که در آلمان متولد میشوند، اگر یکی از والدین در زمان تولد حداقل 5 سال اقامت قانونی و اقامت نامحدود داشته باشد، بهطور خودکار شهروند آلمان میشوند و میتوانند تابعیت ایرانی را هم داشته باشند.
سوالات متداول
آیا برای شهروندی آلمان باید تابعیت ایران را ترک کنم؟
خیر. از ژوئن 2024 تابعیت دوگانه در آلمان برای همه مجاز است.
پس از چند سال میتوانم شهروند آلمان شوم؟
در سال 2026 حداقل پس از 5 سال اقامت قانونی. مسیر 3 ساله از اکتبر 2025 حذف شده است.
آزمون شهروندی چند سؤال دارد؟
33 سؤال چهارگزینهای در 60 دقیقه؛ با 17 پاسخ درست قبول میشوید. همه سؤالات از یک مجموعه رسمی 310 سؤالی انتخاب میشوند.
هزینه شهروندی آلمان چقدر است؟
255 یورو برای بزرگسالان و 51 یورو برای هر فرزند زیر 18 سال، بهعلاوه 25 یورو برای آزمون.
برای یافتن وکیل مهاجرت یا مترجم رسمی فارسیزبان، فهرست کسبوکارهای ایرانی را ببینید.
این مطلب مشاوره حقوقی نیست؛ قوانین شهروندی ممکن است تغییر کند. آخرین بهروزرسانی: سپتامبر 2026.
