خلاصه: بیشتر رد شدنها و تأخیرها در پروندهٔ ویزا به مدارک ناقص، نادرست یا منقضی برمیگردد. این راهنما نشان میدهد چه مدارکی لازم است، مدارک ایرانی چطور باید ترجمه و تأیید شوند، و چطور از اشتباهات رایج پرهیز کنید. روال نوبت و فهرست انتظار سفارت تهران را در راهنمای مراحل ویزا ببینید.
قدم اول: فهرست رسمی مدارک نوع ویزای خودتان
برای هر هدف سفر (کار، بلو کارت، تحصیل، الحاق خانواده، کارت فرصت و …) فهرست مدارک جداگانهای در سایت رسمی سفارت و «Visa Navigator» وزارت خارجه وجود دارد. همان فهرست را مبنا قرار دهید و چیزی را حذف یا جایگزین نکنید.
چکلیست عمومی
- پاسپورت معتبر با صفحات خالی کافی و کپی صفحه اطلاعات
- فرمهای درخواست کامل و امضاشده (و برگهٔ تعهد/توضیحات در صورت نیاز)
- عکس بیومتریک: معمولاً 35×45 میلیمتر، جدید و مطابق استاندارد آلمان؛ از عکاسی که با استاندارد آشناست بگیرید
- مدارک هدف سفر: قرارداد، پذیرش، دعوتنامه، تأییدیهها
- مدارک تحصیلی و کاری: اصل، کپی و ترجمهٔ رسمی؛ شناسایی در anabin یا ZAB در صورت نیاز
- مدارک زبان: گواهی معتبر (Goethe، telc، TestDaF، IELTS …) — طبق گزارشها ترجمهها و گواهیها نباید بیش از یک سال از صدورشان گذشته باشد
- تأمین مالی: حساب مسدود، تعهدنامه یا گواهی درآمد
- بیمهٔ درمانی معتبر
- رزومه و توضیحها در صورتی که لازم باشد
ترجمهٔ رسمی (Beglaubigte Übersetzung)
مدارک غیرآلمانی/انگلیسی باید به آلمانی ترجمه شوند. بر اساس اطلاعیهٔ سفارت تهران، ترجمه باید توسط مترجمی انجام شود که در فهرست وزارت خارجهٔ ایران است و ترجمه پیش از ارائه باید تأییدیههای لازم را بگیرد. فهرست این مترجمان فقط از داخل ایران و به زبان فارسی در دسترس است. برای مدارکی که از داخل آلمان ارائه میکنید، مترجم سوگندخورده (ermächtigter Übersetzer) در آلمان کافی است؛ راهنمای ترجمهٔ رسمی.
تأیید مدارک ایرانی (Legalisation)
برای بسیاری از مدارک رسمی صادرشده در ایران، «Legalisation» لازم است. بر پایهٔ توضیحات رسمی سفارت (مدل «Ersatzlegalisation»):
- فقط مدارک رسمی صادرشده در ایران پذیرفته میشود و باید اصل، دارای مهر و امضای مرجع صادرکننده باشد؛ مثل شناسنامه، گواهی تجرد، سند ازدواج و طلاق، سند فوت، مدارک تحصیلی، گواهی عدم سوءپیشینه، گواهینامه و اسناد محضری.
- اسناد خصوصی و مدارک صادرشده از نمایندگیهای ایران در خارج پذیرفته نمیشود.
- گواهی عدم سوءپیشینه حداکثر سه ماه اعتبار دارد.
- برای سند ازدواج، اصل شناسنامهٔ هر دو همسر لازم است.
مراحل تأیید
- ترجمه توسط مترجم دارای مجوز وزارت خارجه.
- تأییدیههای داخلی: تأیید قوه قضاییه و سپس اداره تأیید اسناد وزارت امور خارجه؛ حداکثر یک سال از صدور تأییدیهها گذشته باشد.
- نوبت: فقط از طریق TLScontact، دستهٔ «Legalization»، بهصورت فهرست انتظار؛ هزینهٔ رزرو (15 میلیون ریال طبق اطلاعیه) که پس از حضور بازگردانده میشود.
- حضور و تحویل اصل مدارک و ترجمههای تأییدشده. میتوانید وکیل یا نمایندهٔ خود را با وکالتنامه بفرستید.
هزینهها بر اساس اطلاعیه: برای Legalisation حدود 10 یورو در TLScontact و 30 یورو در سفارت برای هر سند؛ برای رونوشت برابر اصل (Kopiebeglaubigung) به ترتیب 10 و 25 یورو برای هر سند؛ پرداخت نقدی و به یورو. دانشجویان و متقاضیان تحصیل در شرایطی تا پنج مجموعه رونوشت رایگان میگیرند. Legalisation را نمیتوان همان روز نوبت ویزا انجام داد؛ باید قبل از آن انجام شود.
رونوشت برابر اصل (Beglaubigte Kopie)
سفارت تأیید میکند که کپی با اصل یکی است؛ این کار صحت محتوا را تأیید نمیکند. کپیهای خودتان پذیرفته نمیشود و باید کپی شده در سفارت باشد.
اپوستیل و مدارک از آلمان یا کشورهای دیگر
مدارکی که در آلمان یا کشور عضو کنوانسیون لاهه صادر شدهاند، معمولاً با «Apostille» تأیید میشوند. برای هر مدرک بپرسید کدام تأیید لازم است و از سازمان صادرکننده یا اداره مربوط بخواهید.
روز نوبت
- اصل مدارک و یک مجموعه کپی را به ترتیب فهرست رسمی در پوشه قرار دهید.
- مدارک را بدون ورقهٔ اضافی، متناقض یا خطخورده تحویل دهید.
- پول نقد (یورو) برای هزینهها را در صورت لزوم همراه داشته باشید.
- همهٔ اعضای خانواده که درخواست میدهند، حتی کودکان، باید حضوری مراجعه کنند.
اشتباهات رایج
- ثبتنام در فهرست انتظار اشتباه.
- مدارک، ترجمه یا گواهی زبان منقضیشده.
- ترجمه توسط مترجم غیرمجاز.
- نداشتن تأییدیههای داخلی قبل از نوبت.
- ارائهٔ کپی بهجای اصل.
- اطلاعات متناقض در فرمها و مدارک.
- پرداخت به واسطه برای «نوبت سریع».
پرسشهای متداول
مدارک را باید خودم ببرم یا وکیل میتواند؟
برای Legalisation میتوانید نماینده بفرستید، ولی برای درخواست ویزا خود متقاضی (با کودکان) حضوری مراجعه میکند.
اگر مدرکی ناقص باشد چه میشود؟
ممکن است سفارت مدارک اضافه بخواهد یا درخواست رد شود. مدارک اضافی را فقط طبق دستور سفارت و به ایمیل رسمی ارسال کنید.
توجه: این راهنما جنبهٔ اطلاعرسانی عمومی دارد (آخرین بررسی: اکتبر 2026) و مشاورهٔ حقوقی یا مهاجرتی نیست. قوانین، مبلغها و روالهای سفارتخانهها و ادارات پیوسته تغییر میکنند، بهویژه برای ایرانیان. پیش از هر اقدام، اطلاعیهٔ رسمی نهاد مربوط را بخوانید و برای پروندههای پیچیده با وکیل یا مشاور مهاجرتی مجاز مشورت کنید.
