خلاصه: برای حفظ قانونی بودن اقامت، درخواست تمدید باید پیش از انقضای کارت اقامت به اداره خارجیها (Ausländerbehörde) برسد. اگر رسیدگی طول بکشد، اداره یک «Fiktionsbescheinigung» میدهد که اقامت شما را تا تصمیم نهایی تضمین میکند. دیر اقدام کردن میتواند به قطع حق کار و مشکلات بعدی (مثل اقامت دائم و تابعیت) منجر شود.
چه زمانی اقدام کنیم؟
در بیشتر شهرها گرفتن نوبت ماهها طول میکشد؛ پس از 3 تا 4 ماه قبل از انقضا نوبت بگیرید یا درخواست را طبق روش اداره (ایمیل، پورتال آنلاین) ارسال کنید. مهم این است که درخواست پیش از انقضا به اداره برسد؛ این کار حق ادامهٔ اقامت را حفظ میکند.
مدارک معمول تمدید
- پاسپورت معتبر و کارت اقامت فعلی (eAT)
- عکس بیومتریک
- گواهی ثبت آدرس و قرارداد اجاره
- مدرک بیمهٔ درمانی
- مدارک هدف اقامت: قرارداد کار و فیشهای حقوقی، تأییدیهٔ دانشگاه و نمرات، یا مدارک تأمین مالی
- مدارک زبان یا ادغام (در صورت لزوم)
- برای اقامت خانوادگی: مدارک ازدواج و اثبات زندگی مشترک
فهرست دقیق را از اداره خارجیها بگیرید؛ هر شهر ممکن است فرمها و روش خاص خود را داشته باشد.
Fiktionsbescheinigung چیست؟
گواهی کتبی است که اثر قانونی درخواست شما را نشان میدهد. خودش کارت اقامت نیست و زمان اعتبار آن را اداره تعیین میکند (معمولاً چند ماه). هزینه حدود 13 یورو است (برای افراد زیر 18 سال حدود 6٫50 یورو) و برای هر بار صدور دوباره باید پرداخت شود؛ برخی گروهها معافاند. گواهی را قبل از تاریخ انقضا تمدید کنید.
سه نوع اثر قانونی
- Erlaubnisfiktion (ماده 81 بند 3 جمله 1): اقامت شما تا تصمیم اداره مجاز شمرده میشود.
- Duldungsfiktion (بند 3 جمله 2): بعد از درخواست دیرهنگام؛ فقط اخراج متوقف میشود و اقامت مجاز نیست.
- Fortgeltungsfiktion (بند 4): کارت اقامت قبلی با همهٔ حقوقش ادامه مییابد؛ بهترین حالت و نتیجهٔ درخواست بهموقع.
نوع آن را روی برگه ببینید و در صورت ابهام بپرسید.
سفر با Fiktionsbescheinigung
فقط در حالت «Fortgeltungsfiktion» معمولاً میتوانید با پاسپورت معتبر به آلمان بازگردید. در حالتهای دیگر ممکن است در فرودگاه یا مرز بازگردانده شوید. پیش از هر سفر از اداره خارجیها کتباً تأیید بگیرید.
حق کار در این دوره
بستگی به نوع گواهی دارد. در حالت ادامهٔ اقامت، اجازهٔ کار فعلی ادامه دارد. در حالتهای دیگر ممکن است کار فقط با ثبت صریح روی گواهی مجاز باشد. با کارفرما صحبت کنید و گواهی را نشانش بدهید.
اگر درخواست دیر شد
- اقامت شما موقتاً قانونی نیست و فقط اخراج متوقف میشود.
- حق کار قبلی ممکن است قطع شود (مرخصی بدون حقوق یا اخراج).
- فاصلهٔ اقامت ممکن است بعداً روی اقامت دائم و تابعیت اثر بگذارد.
- در موارد خاص میتوانید «Härtefall» مطرح کنید؛ کتبی و با ذکر دلیل تأخیر.
مراحل
- تاریخ انقضای کارت اقامت و پاسپورت را چک کنید.
- نوبت یا روش درخواست را از سایت اداره پیدا کنید و درخواست را زود شروع کنید.
- مدارک را آماده و ارائه کنید و رسید درخواست را نگه دارید.
- Fiktionsbescheinigung را (در صورت لزوم) بخواهید؛ اداره موظف به صدور آن است.
- پس از تأیید، eAT جدید از Bundesdruckerei میرسد و در اداره تحویل میشود (معمولاً چند هفته).
نکات
- تغییر آدرس، شغل، وضعیت خانوادگی یا پاسپورت را به اداره اطلاع دهید.
- برای اقامت دائم و تابعیت، گسست اقامت را بهشدت جدی بگیرید. راهنمای اقامت دائم و راهنمای تابعیت.
- اگر پاسپورتتان نزدیک انقضاست، راهنمای تمدید پاسپورت را ببینید.
پرسشهای متداول
اگر کارت اقامتم منقضی شد و هنوز نوبت ندارم؟
اگر درخواست را پیش از انقضا فرستاده باشید، معمولاً اقامتتان ادامه دارد و باید رسید یا Fiktionsbescheinigung را بخواهید. اگر هنوز اقدام نکردهاید، فوراً کتباً درخواست بدهید و دلیل تأخیر را بنویسید.
آیا میتوانم در این دوره کارفرمایم را عوض کنم؟
بستگی به نوع اقامت دارد؛ پیش از تغییر با اداره خارجیها یا مشاور حقوقی مشورت کنید.
توجه: این راهنما جنبهٔ اطلاعرسانی عمومی دارد (آخرین بررسی: اکتبر 2026) و مشاورهٔ حقوقی یا مهاجرتی نیست. قوانین، مبلغها و روالهای سفارتخانهها و ادارات پیوسته تغییر میکنند، بهویژه برای ایرانیان. پیش از هر اقدام، اطلاعیهٔ رسمی نهاد مربوط را بخوانید و برای پروندههای پیچیده با وکیل یا مشاور مهاجرتی مجاز مشورت کنید.
