خلاصه: در طول بررسی پروندهی پناهندگی شما حق اقامت (Aufenthaltsgestattung)، کمک مالی طبق قانون AsylbLG، مراقبت پزشکی محدود و بعد از مدتی اجازهی کار دارید. محدودیتهایی هم دارید: مکان اقامت، رفتوآمد و مهلتها. این راهنما حقوق و تکلیفهای اصلی را مرور میکند. مبلغها تقریبی است و ممکن است تغییر کرده باشد.
اجازهی اقامت در طول پرونده (Aufenthaltsgestattung)
این مدرک کارت اقامت (Aufenthaltstitel) نیست؛ بلکه حق قانونی ماندن در آلمان تا پایان پرونده است و با ثبت درخواست رسمی بهطور خودکار ایجاد میشود. اداره فقط گواهی رایگان آن را صادر میکند. این گواهی موقت است و باید قبل از پایان تمدید شود (رایگان). منقضیشدن آن حق اقامت را از بین نمیبرد، ولی در کنترل پلیس، نزد کارفرما و ادارهی کمک مالی مشکل میسازد. مدرک قبل از آن «Ankunftsnachweis» است. این گواهی سند سفر به کشورهای شنگن نیست. برای کل مراحل: مراحل پناهندگی.
اقامت و محدودیت رفتوآمد
- سکونت در مرکز پذیرش: معمولاً تا 18 ماه؛ برای خانوادههای دارای فرزند خردسال حداکثر 6 ماه؛ در بعضی موارد تا 24 ماه یا (برای کشورهای امن) تا تصمیم BAMF.
- محدودیت مکانی (Residenzpflicht): ابتدا فقط در محدودهی ادارهی اقامت مسئول مجاز به ماندن هستید؛ بعد از 3 ماه اقامت مداوم و پایان تکلیف سکونت در مرکز پذیرش، این محدودیت معمولاً برداشته میشود.
- الزام سکونت (Wohnsitzauflage): مشخص میکند در کجا (ایالت یا شهر) باید زندگی کنید و جدا از محدودیت مکانی است.
- تغییر آدرس را فوراً به BAMF و اداره اطلاع دهید؛ در غیر این صورت ابلاغها به آدرس قبلی «رسیده» حساب میشوند.
کمک مالی: AsylbLG
پناهجویان بهجای Bürgergeld (که حالا Grundsicherung است) طبق قانون کمک به پناهجویان (AsylbLG) از ادارهی اجتماعی (Sozialamt) کمک میگیرند. مبلغهای تقریبی ماهانه بر پایهی یک منبع حقوقی (ممکن است تغییر کرده باشد):
| گروه | مبلغ ماهانه (حدود) |
|---|---|
| بزرگسال مجرد | 455 یورو |
| زوجها / بزرگسال در خوابگاه جمعی (هر نفر) | 409 یورو |
| نوجوان 14 تا 17 سال | 405 یورو |
| کودک 6 تا 13 سال | 337 یورو |
| کودک تا 5 سال | 309 یورو |
این مبلغ شامل نیازهای لازم (اسکان، غذا، لباس) و نیازهای شخصی (بلیط، تلفن) است. در مراکز پذیرش بیشتر بهصورت کالا و خدمات و در مسکنهای دیگر معمولاً از طریق کارت پرداخت (Bezahlkarte)، بن یا پول نقد ارائه میشود. کارت پرداخت برداشت نقدی را محدود میکند و دادگاهها در این باره نظرهای متفاوتی دادهاند. بعد از 36 ماه اقامت بدون وقفه معمولاً سطح کمک به سطح مستمری اجتماعی نزدیک میشود (Analogleistungen).
درآمد بخشی از کمک را کم میکند؛ از دارایی تنها 200 یورو به ازای هر نفر معاف است.
درمان و سلامت
پناهجویان معمولاً بیمهی درمانی معمولی ندارند. درمان اورژانس، درد حاد، واکسیناسیون، معاینههای پیشگیری لازم، بارداری و زایمان پوشش داده میشود؛ دندانپزشکی غیراورژانسی و پروتز در عمل بسیار محدود است. برای مراجعه معمولاً از ادارهی اجتماعی یا مرکز، گواهی درمان (Behandlungsschein) یا کارت درمان میگیرید. اگر آسیب روانی دارید حتماً مطرح کنید؛ بعضی شهرها مراکز مخصوص دارند. برای بیمهی عادی: راهنمای حساب بانکی و بعد از اقامت بیمهی درمانی.
اجازهی کار
- برای کار باید اجازهی مشخصی از ادارهی اقامت (معمولاً با موافقت ادارهی کار) داشته باشید. بدون اجازه کار نکنید، حتی موقت یا نقدی.
- مهلت انتظار: معمولاً 3 ماه از ثبت درخواست اگر در مرکز پذیرش ساکن هستید یا 3 ماه اقامت قانونی اگر بیرون از مرکز؛ و 6 ماه در بعضی موارد (مثلاً وقتی کشور دیگری مسئول است).
- برای آموزش شغلی (Ausbildung) و بعضی کارآموزیها گاهی نیازی به موافقت ادارهی کار نیست و بعد از 4 سال اقامت بدون وقفه هر کاری مجاز است.
- اتباع کشورهای امن و کسانی که در رویهی سریع هستند ممنوعیت مطلق کار دارند.
- مدارک: پیشنهاد کار یا قرارداد.
کودکان و مدرسه
کودکان در هر دو حالت شامل تحصیل اجباری میشوند؛ ورود به مدرسه با اصلاحات جدید حداکثر تا 2 ماه بعد باید ممکن باشد. جزئیات به قوانین هر ایالت بستگی دارد.
تکلیفهای شما
- همکاری در مشخصشدن هویت و ارائهی مدارک موجود.
- اقامت در محل تعیینشده و حضور در قرارها (BAMF، اداره، دادگاه).
- اطلاع تغییر آدرس و باز کردن نامهها.
- رعایت مهلتها؛ مهلتهای پناهندگی کوتاه است و جبرانش بسیار سخت.
مشاورهی رایگان: کجا و چگونه.
توجه: این مطلب راهنمای عمومی است و مشاورهٔ حقوقی نیست. قوانین و مبلغها تغییر میکند و رویهها بین شهرها و ایالتها فرق دارد؛ برای وضعیت خودتان از مشاور مستقل یا ادارهی مربوط بپرسید. آخرین بررسی: اکتبر 2026.
