خلاصه: تحصیل در دانشگاههای دولتی آلمان برای بیشتر دانشجویان بدون شهریه است و فقط هزینه ترم (Semesterbeitrag) حدود 150 تا 400 یورو پرداخت میشود؛ استثنای مهم ایالت بادن-وورتمبرگ است که از دانشجویان غیراروپایی 1٬500 یورو در هر ترم میگیرد. برای ویزای تحصیلی باید تمکن مالی نشان دهید؛ معمولاً با حساب مسدود (Sperrkonto) به مبلغ حدود 11٬904 یورو در سال (992 یورو در ماه). دانشجویان میتوانند 140 روز کامل در سال کار کنند و پس از فارغالتحصیلی تا 18 ماه برای پیدا کردن کار فرصت دارند.
انتخاب رشته و دانشگاه
- Universität: دانشگاههای پژوهشی با رشتههای نظری و امکان دکترا.
- Hochschule / Fachhochschule (HAW): دانشگاههای علوم کاربردی با تمرکز عملی و ارتباط قوی با صنعت.
- برای جستجو از پایگاه DAAD (بیش از 2٬000 برنامه انگلیسیزبان) و Hochschulkompass استفاده کنید.
شرایط پذیرش برای دانشجویان ایرانی
کارشناسی
دیپلم ایرانی بهتنهایی معمولاً برای ورود مستقیم کافی نیست. بسته به معدل و سوابق، یا با قبولی در کنکور/گذراندن یک یا دو سال دانشگاه در ایران ورود مستقیم ممکن است، یا باید ابتدا دوره پیشدانشگاهی Studienkolleg و آزمون Feststellungsprüfung را بگذرانید. شرایط دقیق را در پایگاه anabin و سایت DAAD بررسی کنید.
کارشناسی ارشد
مدرک کارشناسی مرتبط از دانشگاه شناختهشده (وضعیت H+ در anabin)، معدل مناسب (بسیاری از دانشگاهها معدل را به نظام آلمانی تبدیل میکنند)، و مدرک زبان.
مدرک زبان
- برنامههای آلمانیزبان: TestDaF (معمولاً 4 در همه بخشها)، DSH-2 یا Goethe C1/C2
- برنامههای انگلیسیزبان: IELTS (معمولاً 6٫5) یا TOEFL iBT (معمولاً 80 تا 90)
مراحل درخواست
- انتخاب برنامهها و بررسی مهلتها – برای ترم زمستانی معمولاً 15 ژوئیه و برای ترم تابستانی 15 ژانویه (بسیاری از برنامههای ارشد بینالمللی زودتر)
- ترجمه رسمی و تأیید مدارک
- ارسال درخواست از طریق uni-assist یا مستقیماً به دانشگاه (هزینه uni-assist برای اولین درخواست 75 یورو)
- دریافت پذیرش (Zulassungsbescheid)
- افتتاح Sperrkonto، تهیه بیمه درمانی دانشجویی و درخواست ویزای تحصیلی در سفارت آلمان مسئول
هزینه زندگی دانشجویی
- اجاره: خوابگاه دانشجویی (Studentenwohnheim) 250 تا 450 یورو؛ اتاق در خانه مشترک (WG) در شهرهای بزرگ 450 تا 700 یورو – ببینید راهنمای اجاره خانه
- بیمه درمانی دانشجویی: حدود 140 تا 150 یورو در ماه در بیمه دولتی – راهنمای بیمه
- بلیت ترم (Semesterticket): در بیشتر دانشگاهها شامل Deutschlandticket و در هزینه ترم حساب شده است
- غذا و سایر هزینهها: 250 تا 350 یورو
کار دانشجویی
دانشجویان غیراروپایی میتوانند در سال 140 روز کامل یا 280 نیمروز کار کنند. کار بهعنوان دستیار پژوهشی در دانشگاه (HiWi) محدودیت جداگانه دارد. کار دانشجویی (Werkstudent) در شرکتها تا 20 ساعت در هفته در طول ترم رایج است و تجربه ارزشمندی برای کار پس از تحصیل است.
پس از فارغالتحصیلی
فارغالتحصیلان دانشگاههای آلمان میتوانند تا 18 ماه اقامت جستجوی کار بگیرند و در این مدت بدون محدودیت کار کنند. سپس با یافتن شغل مرتبط، مسیر بلوکارت (با سقف حقوق پایینتر برای فارغالتحصیلان جدید) یا اقامت متخصص باز است و پس از 2 سال کار امکان اقامت دائم وجود دارد.
سوالات متداول
آیا تحصیل در آلمان برای ایرانیان رایگان است؟
در دانشگاههای دولتی بله، بهجز ایالت بادن-وورتمبرگ (1٬500 یورو در ترم برای غیراروپاییها). فقط هزینه ترم 150 تا 400 یورو پرداخت میشود.
مبلغ Sperrkonto برای ویزای تحصیلی چقدر است؟
در حال حاضر حدود 11٬904 یورو برای یک سال (992 یورو در ماه). این رقم بهطور دورهای افزایش مییابد؛ پیش از اقدام از سایت سفارت بررسی کنید.
دانشجویان خارجی چقدر میتوانند کار کنند؟
140 روز کامل یا 280 نیمروز در سال؛ در طول ترم معمولاً حداکثر 20 ساعت در هفته.
با دیپلم ایرانی میتوانم مستقیم وارد دانشگاه آلمان شوم؟
معمولاً نه؛ یا باید در کنکور قبول شده یا مدتی در دانشگاه ایران تحصیل کرده باشید، یا ابتدا Studienkolleg را بگذرانید. شرایط را در anabin بررسی کنید.
دنبال مشاور تحصیلی یا مترجم فارسیزبان هستید؟ فهرست کسبوکارهای ایرانی را ببینید.
این مطلب جنبه اطلاعرسانی دارد؛ شرایط هر دانشگاه متفاوت است. آخرین بهروزرسانی: سپتامبر 2026.
